25 . سيد عبد الكريم لاهيجى فرزند سيد محمد رضا حسينى لاهيجى . وى در « الرسالة المشقية في الظنون الاجتهادية » از استادش شيخ محمد تقى نام برده است . « 1 » 26 . حاج ملّا على قارپوزآبادى قزوينى ساكن دارالسعاده زنجان . از كمّلين مجتهدين كه در اصول و فقه كتاب هاى باتحقيق نگاشته است . « 2 » وى در سال 1209 ق متولد شد . مدّتى نزد علماى قزوين تحصيل كرده ، سپس به اصفهان مهاجرت نمود و خدمت مرحوم شيخ محمّد تقى وغيره پانزده سال كامل تحصيل كرد ، تا او را اجازه داده ، به قزوين عودت نمود . در قزوين نيز دوازده سال نزد ملّا عبد الكريم ايروانى تحصيل كرده ، تا او را اجازه داده و از حضور در مجلس بحث منع نمود . گويند كه ايروانى مى گفت : من اعلم عصرم ، بعد ، ملا على ، بعد از آن جايز است تقليد حاج ملا محمد تقى برغانى . « 3 » وى پس از آن به تدريس و تأليف و افتاء و ارشاد اشتغال ورزيد . « 4 » اخيراً به زنجان مهاجرت نمود و به انجام وظايف دينيه اشتغال داشت ، تا بعد از اشتعال نائره فتنه بابيه ، به كربلاى معلّى رفت ، به فاصله هفت سال كه آن نائره

--> ( 1 ) . ر . ك : فهرست كتب خطى اصفهان ج 1 ص 411 - 407 . ( 2 ) . المآثر والآثار ص 193 . ( 3 ) . در قصص العلماء ( ص 117 ) پس از نقل سخن آخوند ملا عبد الكريم مى نويسد : ملا على فاضل بود و در خدمت آخوند تلمذ كرده و از او اجازه گرفته ، در بلده زنجان سكنى داشت و مسلّم بود . و در اين سال كه 1290 است او و حاجى ملا هادى سبزوارى وفات كردند ، و در تهران يك روز براى هر دو تعزيه دارى كردند . ( 4 ) . علماى معاصرين ، به نقل از « زهر الرياض » اردوبادى از « انيس الطلاب » شيخ محمد حسن زنجانى . و ر . ك : الفهرست لمشاهير و علماء زنجان ص 89 . صاحب « الكلام يجر الكلام » مى نويسد : مرحوم آخوند در نشر احكام دين و تهذيب اخلاق مردم و تعليم و تربيت آنها كمال جديت را داشته ، حتى عسس هاى بازار را تربيت كرده بود . سلطنت علم و دولت فقر ص 25 .